Politisk kalender

Mange vil at folkebiblioteka skal vera meir synlege i politikken. For at me skal få til det må me følgje med på, og delta på dei politiske arenaene. Eg har på vegne av Spesialgruppa for folkebibliotekpolitikk i NBF påtatt meg å sende ut ein politisk kalender frå tid til annan. Her vil eg ta opp ulike saker som vedkjem folkebiblioteka.

Politisk kalender desember 2005

Kommunepolitikk
Kommunebudsjetta er i ferd me å bli ferdige rundt om i landet. På tross av gode aukingar til kommunane på statsbudsjettet har det også i år vore kamp om biblioteka. Her lokalt er det nok skjebna til filialen i Sola  som har hatt mest merksemd. Filialen blei då også redda i siste liten. På mange vis tar denne artikkelen i Haugesund Avis opp noko av det mest sentrale når det gjeld folkebiblioteka i Norge. Det er ikkje lokalar eller medier som er problemet på norske bibliotek, det er mangelen på folk. Årets kommunetriller har vore bibliotekmeldinga i Oslo, nå er den vedtatt i ei heilt anna form enn kulturbyråden ynskja seg.

KS ynskjer at kommunane sjølv skal få bestemme meir av inntekta si. Dette er ikkje ukontroversielt i bibliotekmiljøa og difor har fylkesbiblioteka Hordaland og Rogaland skipa til eit seminaret om kommunepolitikk og bibliotek. Ta med kommunepolitikarane dine og bli med.
Klasseskilje
To ulike oppslag i media viser at klasseskilja er i ferd med å ta nye former, enten det er knytte til IKT som viser til denne rapporten, eller til lesing så står biblioteka midt opp i det, og må være ei del av den nye klassekampen. I Sverige byrjar ein på nytt å lansere ulike former for arbeidsplassbibliotek. I vårt fylke har me satt i gang arbeidet med leseombod. I USA samlar dei inn pengar til dei biblioteka som vart råka av orkanane tidligare i haust  .

I tilegg til kunnskap er det sjølvsagt et økonomisk spørsmål om kven som skal ha tilgang til kunnskapen. NBF har fleire gangar utfordra politikarane til ei sentral satsing på digitale tenester i biblioteka.
Bibliotekutgreiinga
For fyrste gong(?) er bibliotekutgreiinga gjenstand for oppslag i pressa. Vel så viktig er det at folk deltar i utforminga av strategiar enten dei nå skriver inn gode satsinga i NBF sitt Strategidokument eller sender inn forslag til ABM-utvikling si utgreiingsgruppe.
Ytringsfridom
Tilsettes ytringsfridom er stadig like aktuelt, denne gongen er det rådmannen i Sauda som ikkje klarer å handtere offentleg kritikk. Enda verre står til hos ordføraren i Sola som i samband med den tidligare nemnde filialsaka, har gått til politimelding av rappvers, skal ein melde alle dårlege tekstar til politiet vil ordet musikkpoliti få ein ny og klarare tyding.
Statistikk
Bibliotekstatistikken for Rogaland er nå servert. Nå ventar me bare på at me skal få ein landsstatistikk og samanlikne med.

Både talet på sysselsette og verdiskapinga i IKT - sektoren fell i fylgje ein nyleg framlagt SSB-rapport.
Tidsskrifta
I Bibliotekforum nr. 9 har dei fleire artiklar med utgangspunkt i studentarbeidar, det er bra. Neste gong skal bare redaktøren vera enno meir redaktør. Oslostudentane sitt nettidskrift [sine nomine] er igjen "på lufta". Bok og bibliotek har klart å sette i gang ein viktig debatt om formidling av bibliotekforsking, det er bra.

Politisk kalender november 2005

Regjeringa sitt budsjettframlegg - nye stortingskomitear
Som venta har den raudgrøne regjeringa gjort store endringar på statsbudsjettet for biblioteka er det ikkje henta inn dei store summane på dette budsjettet heller . Nytt av året er at NBF for fyrste gong får statsstøtte som organisasjon på lik linje med dei andre organisasjonane i ABM-sektoren. Den største og viktigaste endringa i budsjettet vil for folkebiblioteka sin del vera aukinga i overføringane til kommunane. I mange kommunar vil det merkast at kommunen kan få større handlingsrom.

Stortinget har konstituert seg og valt medlemmer til dei ulike fagkomiteane. Sjølv om dei profesjonelle lobbyistane frå næringslivet meiner at Stortinget er blitt mindre viktig for lobbyistar nå som det er ei fleirtalsregjering, trur eg at for bibliotekpolitikken vil både kultur, utdannings, og kommunalkomiteen kunne vere viktige arenaer.

Seier i Oslo?
Bibliotekmeldinga i Oslo er behandla i Kultur- og utdanningskomiteen i Groruddalen blir instillinga oppfatta som ein seier, men ikkje utan at det og kjem meir pengar til bibliotekdrifta. I Time kommune på Jæren blir det sett av 25 millionar kroner til nytt bibliotek, det betyr likevel ikkje at biblioteket berre har lyse utsikter framover, med kutt i mediebudsjett og mogleg forbetring i 2009.
Ytringsfridom
Både i Norge og i Sverige er det ofte vanskeleg for tilsette i kommunane å kritisere eigen kommune. Det heldigvis ikkje alle som opplever å bli sparka frå talarstolen på kommunestyremøtet slik Frp i Osterøy prøvde seg på under ordskiftet om økonomien i kommunen. Ei som tydelegvis ikkje er så lett å bli kvitt er Kaja Stabel i Fredrikstad .
Digital framtid
Framtida er digital FN skipar i denne uka til ei verdskonferanse der informasjonsamfunnets framtid skal diskuterast. Den digitale kløfta er temaet som tas opp i NTNU sitt nettidskrift Gemini . Dette vil vere ei stor utfordring for biblioteka, og det er interessant og sjå korleis forbrukarrådet grunngjev satsinga på forbrukarinfo i biblioteka.
Statistikk
Kvinner er de ivrigste kulturbrukerne er overskrifta på kultur og fritidsstatistikken som blir presentert i Samfunnsspeilet, statistikken omhandlar ikkje bibliotekbruk. Biblioteka har heller ikkje nokon god statistikk å forholda seg til. Ein av dei som har tatt opp dette er Tord Høivik på bloggsida Plinius. Nokre andre som venter svar (i dag?) er systemleverandørane. Sjølv trur eg mange føler det same som Steinar Thorsen i Tvedestrand bibliotek.
Bibliotekas framtid
Norsk bibliotekforening inviterer deg og alle andre til å vere med på å utforme framtidas bibliotekpolitikk. Det gjer dei på ein såkalla Wiki som gjer at kven som helst kan delta i skrivinga.

ABM-utvikling inviterer til innspel til den offisielle bibliotekutgreiinga på sin nettstad. Dei har også lagt ut referat frå møta som referansegruppa for utgreiinga har .

Politisk kalender oktober 2005

Nytt Storting og ny regjering
Den nye regjeringa presenterte seg for folket i dag. For fyrste gang i mi levetid har regjeringa med folkebiblioteka i si regjeringserklæring .
Kven som får plass i dei ulike komiteane på Stortinget veit me om nokre få dagar.

Uansett har representantar for NBF allreie hatt det fyrste møtet med representantar for dei raudgrøne.

Statsbudsjettet
Det siste Bondevik-regjeringa gjorde var å legge fram eit forslag til statsbudsjett. Kor mye vekt som skal leggast på dette budsjettet er ikkje godt å sei, kanskje like godt å tru på gjettinga til osloavisa Verden Gang.
Kommunane
Nå føreligg NOUen om ei ny inntektsfordeling for kommunane. Om det er Sogn og fjordane, Finnmark eller Osloområdet som tapar mest på forslaga er blitt ein eigen konkurransegrein mellom distrikta. At det står skralt til med økonomien mange plassar er sikkert nok. I Sarpsborg har dei ikkje råd til å utgreia nytt bibliotek i Grue kommune har ikkje biblioteket eingong råd til ei bok.

I ein forskingsrapport som blir presentert i ein artikkel på www.forskning.no, blir det slått fast at demokratiet tapar når kommunane blir ASifisert. Likevel tyder oppslaget i Økonomisk rapport at kommunane fortsatt har tru på privatisering.

Bredbånd redder ikke bygdene slår Osloavisa Aftenposten fast i ein artikkel. Men det kan hende at sterk satsing på kultur kan gjere det om me skal tru Stavanger Aftenblad.
Blogging
Søndag kveld heiter Tord Høivik sitt nyheitsbrev som han publiserar på bloggen Plinius, den er absolutt verdt å lesa. I SK nr.40 har han under overskrifta Blogg i vei laga ein oversikt over norske bibliotekbloggar.

Dei farlege biblioteka
Det var vel ikkje dette me ønska oss når me ville at biblioteka skulle bli farlegare.

Svenske ETC reklamerar nå med at bøkene dei har gitt ut kan lånast digitalt. Legg merkje til at lenka om utlån leier oss til dei svenske folkebiblioteka.

Ny bibliotekpolitikk
Arbeidet med bibliotekutgreiinga går stadig framover, nå føreligg ei rad med delutgreiingar. Analyseselskapet ECON som blei brukt i scenarieprosessane i bibliotekutgreiinga får så hatten passar i Klassekampen, der dei blir skylda for å ha ein eigen politisk agenda.

Parallelt med den offisielle bibliotekutgreiinga arbeider NBF med å lage ein eigen bibliotekpolitikk og ein av dei næraste dagane inviterer dei heile Norge til å bli med på utforme politikken på ein såkalla Wikipedia. altså eit nettdokument der alle kan skrive inn sine ting. Ikkje la denne sjansen gå frå deg til å få med kva du synes er det viktigaste for biblioteka i framtida.

Statistikk
I mangel på statistikk avsluttar eg denne gangen med ein TNS-gallup undersøkning om kommunale tenester. Sjølv om han gir godt resultat for biblioteket, er eg nok i tvil om kor stor verdi ei slik undersøking har.

Politisk kalender september 2005

Valet
Valet er over og for fyrste gong på svært lang tid har me fått eit fleirtal på Stortinget bak ei ny regjering. Dette har med eit slag endra ståa for lobbyorganisasjonar som NBF. Nå må ein ikkje bare å påverke Stortinget, men gå ennå tettare på regjeringspartia og regjeringa.

Sjølv om folkebiblioteka ikkje sto øvst på dagsorden under valkampen, trur eg mange rundt om i kommunane ventar at denne regjeringa skal stå for noko nytt. Ikkje minst har ventar kommunane på betre økonomiske rammevilkår. Kommunal Rapport presenterte to dagar etter valet dei forventningane som finnes i KS . Om ikkje KS blir splitta før den tid.

Oslo
Valkamp eller ikkje valkamp i Oslo går ordskiftet om bibliotekmeldinga vidare. Etter det åpne møtet om meldinga som NBF i Oslo arrangerte dukka denne nye bibliotekbloggen opp på nettet. Gratulerer til Kari Frodesen! Meir, meir. Partia i Oslo er og tvinga til å sette biblioteka høgare på agendaen før meldinga skal handsamast i bystyret. Arbeiderpartiet i hovudstaden skriv i et innlegg at byen har bruk for meir framtidsretta bibliotekpolitikk.

Bibliotekutgreiinga
Arbeidet med bibliotekutgreiinga held fram nå føreligg den fyrste delrapporten. Det er ugreiinga Bibliotekene og det flerkulturelle Norge som er laga av Robert W. Vaagan frå Høgskulen i Oslo. Andre innspel til bibliotekutgreiinga er lagt ut på ABM-u sin nettstad.

Bibliotekstrategi
Norsk bibliotekforening har satt i gang sitt arbeid med å meisle ut ein ny strategi for biblioteka. Alle vert oppfordra til å delta i arbeidet med å styrka NBF si bibliotekpolitiske profil.

Struktur
Strukturendringane på regionnivå går for seint seier KS i ei fråsegn. Etter at valet er over er det fleir som håpar på fortgang i arbeidet for å styrka det regionale nivået.

Kunnskapsløft
Den sittande regjeringa har lansert sitt kunnskapslyft.

Gladnytt

I Time kommune konkurrerar nå tre utbyggarar om å sette opp nytt folkebibliotek.

Politisk kalender valekstra

Måndag er det stortingsval, eg har i juniutgåva av Politisk kalender presentert dei ulike partiprogramma. Eg har også i førre utgåve presentert det dei kallar kulturløftet.

Denne gongen har eg undersøkt om partia på stortinget og Raud valallianse har komme med bibliotekpolitiske utspel i løpet av valkampen. Det har eg gjort med å søke etter ordet bibliotek på dei ulike partia sine nettstader og valt ut dei treffa som kjem opp etter 20. august. Gitt dei grensene som ligg i metoden eg har brukt, kan ein vel seie at bibliotek ikkje framstår som det mest sentrale i denne valkampen. Resultatet var to treff.

SV i Vestfold seier: Bibliotek - motor for kunnskap og demokrati. Senterpartieti Østfold har lagt ut ei side der alle kandidatane svarer på spørsmål om bibliotek.

All ære til NBF i Vestfold og i Østfold som har tatt opp bibliotekpolitikk i valkampen. Det ser ut som om me får ein jobb og gjere også når valet er vel over.

Politisk kalender august 2005

Synleggjering
Dette var sumaren då biblioteka var breaking news i fleire av landets aviser. Nytt nasjonalbibliotek, nytt bibliotek i Tromsø, bibliotekdebatt i Oslo og ikkje minst IFLA kongressen har vært framme i media.

Oslo
Oppsikt vekte det då Framstegspartiet sin kulturbyråd i Oslo som nekta å stilla til debatt om si eiga bibliotekmelding, nå ser det ut som om hun stiller likevel. Meldinga har likevel ført til eit omfattande ordskifte om kva folkebiblioteka skal vere, noko som har fått Aftenposten til å postulera at biblioteka ikkje treng fleire festtalar, men fleir pengar. NBF i Oslo har og laga ein uttale til meldinga og laga innlegg i Dagbladet. Møtet om planen er 23. august.
Tromsø
I Tromsø er det endeleg opna nytt bibliotek. I Drammen har dei og byrja bygging av nytt bibliotekog kranglar om kva navn nyskapinga skal ha.

Nasjonalbiblioteket
I Drammensveien er bygd om og nyåpna. Noe som har fått Morgenbladet til å ta opp igjen spekulasjonane om maktkamp i institusjonen, sjølv har eg ikkje heilt sansen for bruken bladet gjør av skjulte kjelder. Samtidig er det viktig at maktstrukturar og i kulturnorge blir utsett for offentleg ordskifte slik den Knut Olav Åmås i Aftenposten satt i gang i sumar.
Ifla
Den viktigaste og synligaste hendinga denne sumaren har vært Ifla-konferansen i Oslo i samband med denne er det komme fram meiningar om bibliotekpolitikken, ikkje berre frå oss i vesenet sjølv men og i andre samanhengar. I Aftenposten hadde kulturredaktør Per Anders Madsen ein eigen kommentar og gav plass til synspunkt frå andre. Nationen fylgjer opp med leiarartikkel, og Klassekampen kunne avsløre CIA infiltratørar.
I Stavanger nytta biblioteket vår litle pre-Ifla konferanse til å stilla spørsmål om kva folkebiblioteket skal vere.
Informasjonssamfunnet
Statistisk sentralbyrå har kartlagt informasjonsamfunnet, og moderniseringsministeren har laga ein politikk for eNorge fram mot 2009.

Filialar
Kva skjer når filialane forsvinn, det danske nettidsskriftet Søndag Aften tar opp dette temaet i siste utgåve. Sjølv har eg tidligare påstått at talet på filialar ikkje betyr så mykje for utlånstala . Dette er et av dei områda det burde ha vore forska meir på, slik at eg (og andre) kan basera utsegnene våre på kunnskapar og ikkje på tilfeldige tolkingar.

Val
12.september er valdagen. Eg har tidligare presentert alle partiprogramma m.a i kalenderen for juni. Dei raudgrøne har nå presentert ei ny nettside med kulturløftet sitt. Bibliotekpolitikken er ein del av punkt 11.
Les
Om bibliotekstrategiar og kva som skjer i Norden i det skandinaviske folkebibliotektidskriftet SPLQ.

Politisk kalender juli 2005

Kommuneøkonomi
Sjølvsagt handlar det om kommuneøkonomi denne gongen og. I fylgje tall frå KS manglar kommunane svimlande 45 milliardar for å vere à jour. Det fekk dei ikkje i denne runden heller men det er sterkt antyda at kommunane vil få meir pengar frå neste år. Sjølv om me ikkje veit kva kommunane får til neste år, har KOSTRA ein oversikt over korleis pengane blei brukt i fjor. Kommunane i Rogaland meiner dei var best på kultur, det skulle bare mangle me har ambisjonar om å bli europeisk kulturhovudstad.

Dette stadige maset om kommuneøkonomi frå underteikna si side blir nå brukt i bibliotekarutdanninga som grunn til at studentane skal lære seg økonomi.

Åndsverklova
Endeleg har Stortinget vedtatt ny åndsverkklov. Fleire enn eg har reagert på nivået enkelte av opphavsrettsorganisasjonane la seg på i denne debatten. Frode Bakken og Kristine Abelsnes som har ført ordet på vegne av NBF, spør i ettertid om Kopinor lengre er folkebiblioteka sin allierte i kampen om gratis bibliotektenester . Sjølv lurer eg framleis på om leiaren Norsk faglitterær forfatter- og oversetterforening (NFF) vil starte konkurrerande bibliotek nå som lova er vedtatt.

Folkebibliotekbruk
Folkebibliotekbruken aukar i Norge, i Danmark og i Storbritannia. Kva nye brukargrupper meiner om folkebiblioteka kan ein lese i kommentarane til denne artikkelen.

Bibliotek og samfunn
ABM-utvikling gjer ut ein utmerka skriftserie. Her er det mykje å hente for fleire. Denne gangen vil eg slå eit slag for skriftet Folkebiblioteket som offentlig møteplass i en digital tid av Hilde Ljødal. Takk til forfattaren, til utgjevaren og til biblioteka som er med i undersøkinga. Dei viser at biblioteka kan spela ei aktiv rolle i lokalsamfunnet. Løp og les!

Andre som ynskjer at biblioteket skal spela ei rolle i samfunnsdebatten er Stavanger bibliotek med prosjektet Hot Spot, debatten har ikkje uteblitt.

Andre som gir oss reine ord for pengane i det bibliotekpolitiske ordskiftet er FRParane i Oslo og i Trondheim. Desse innspela verkar likevel både saklege og faglege i forhold til fylgjande oppslag hos broderfolket.
Offentleg informasjon
Nyleg blei den offentlege nettstaden Norge.no relansert av moderniseringsministeren. Eg veit ikkje om det kven som har sove når denne blei laga, men folkebiblioteka finn du lettare fram til om du brukar bibliotekvegvisaren til Biblioteksentralen, sjølv om den og skulle ha vært oppdatert.
Bibliotekstrategiar
Norsk bibliotekforening har satt i gang arbeidet med eit bibliotekpolitisk dokument kalla Strategidokument 2005.

Tord Høivik har laga ei kanaloversikt over fagleg kommunikasjon og digital debatt. Treng enda meir påfyll kan du og fylgje med på den svenske postlista.

 Statistikk
For statistikkfetisjistar er SSB sitt tidsskrift Samfunnsspeilet obligatorisk lesing. Denne gangen handlar det m.a. om mattekunnskapar, digitale skilelinjer, etter- og vidareutdanning og kommunale brukarundersøkingar. Nyttige ting alt saman.
IFLA
Før eg kjem med neste utgåve av kalenderen skal verdskongressen til Ifla finna stad i Oslo. Som ei del av Ifla-arrangementa finn det stad ein prekonferanse her i Rogaland, alle som ynskjer ei mjuk oppstart på møta i Oslo er velkomne hit.

Xtra
Leiaren i Morgenbladet lurer på om biblioteka svikter si rolle i litteraturformidlinga.

Forgjengarane imøtegår kulturbyråden si bibliotekmelding. Så vidt eg hugsar var det venstre (av redsle for at oslofolk og skal betale eigedomsskatt) som sørgja for at Frp fekk plass i byrådet

Politisk kalender juni 2005

Partipolitikk
Nå har alle partia vedtatt sine program. Det er disse programma som dannar utgangspunkt for regjeringsforhandlingane til hausten
Dei Raudgrøne : Arbeidarpartiet, Senterpartiet og Sosialistisk venstreparti. Dei sitjande: Høgre, Kristelig folkeparti men pr. 29.5 er nettsida deira ikkje brukande og Venstre. Dei som ikkje er får vere med i regjering? Framstegspartiet og Kystpartiet. For folkebiblioteka vil det være like viktig kva det står om kommunar og kommuneøkonomi som det som står om bibliotek.

Statsbudsjett og kommuneproposisjon
Revidert statsbudsjett er under handsaming. Forslaget frå regjeringa med pressemeldingar i frå Kultur- og kyrkjedepartementet og Kommunal- og regiondepartementet. Saka vil bli handsama i Stortinget. Forslaget til kommuneproposisjon er og lagt fram til handsaming i Stortinget.

Lesing
Universitet i Stavanger har lagt fram undersøkinga om vaksnes lesedugleik (ALL). I siste nummer av Samfunnspeilet som blir utgjeven av Statistisk sentralbyrå finn ein fleire artiklar som handlar om lesing.

Åndsverklova
Lova skal handsamast i kulturkomiteen i dag (30.5), håpar eg. NBF har vært aktive i ordskiftet og har laga ei nettside om arbeidet med lova.

Bibliotekpolitikk
Kan det vere oppmodningane i tidligare kalendrar? Nå har NBF har satt i gang strategidebatt. Så er det opp til oss å delta. Nokon som heilt sikkert vil delta er det nye styret i Spesialgruppa for folkebibliotekpolitikk.

Statistikk
Det er ikkje godt å sei kva tid me får bibliotekstatistikken frå 2004 i hende. I Rogaland klarte me ved hjelp av ei framifrå jobbing frå statistikkansvarleg på fylkesbiblioteket å få fram tal til biblioteksjefmøtet i mai. Tala blei presentert av underteikna på dette møtet.

Politisk kalender mai 2005

Folkebibliotekpolitikk
Det er nå eit år sida eg lagde den fyrste kalenderen, så dette blir ei jubileumsutgåve. Sjølv meiner eg at folkebiblioteka har hamna høgare på den politiske dagsorden i landet vårt i løpet av dette året, utan at det treng å vere samanheng av den grunn. Eg trur at bidraga frå Oslo kommune og Bærum har vært med på å få bibliotekpolitikken fram i media. Kjellaug Bjerkli Haaberg sitt entusiastiske innlegg på
bibliotek-Norge lista og Gunhild Gjevion sitt faktaark viser at nå lages det politikk for synleggjering og offensiv tenking mange plasser rundt om i landet.

Kommunepolitikk
Kommunestruktur kommer i mange år framover å vere eit tema i ordskiftet om kommunane si framtid både KS og Kommunaldepartementet fylgjer utviklinga.

Lokaldemokrati har og vært ein gjengangar i ordskiftet om kommunane si framtid. Under leiing av Stavangerordføraren Leiv Johan Sevland har den såkalla lokaldemokratikommisjonen lagt fram si fyrste rapport.

Konkurransen
For dei som lurer på kor Byrådet i Oslo hentar sitt ideologiske tankegods frå kan ein alltid ta ein skikk innom hos våre vener i Liberaleren, bibliotek er konkuransevridning, så veit me det.

Når me fyrst er inne på konkurranse. Nå har regjeringa gjort gjeldane ny føreskrift til konkurranselovgivinga for biblioteka vil §.3 vere viktig. Det kan og hende at biblioteka kan bruke denne til å presse fram ennå større rabattar enn 20%.

Eit anna lovarbeid som påverkar biblioteka, er vedtak knytte til ny Åndsverklov .

Eit framlegg som neppe vil ha same tyding for folkebiblioteka er handsaminga av meldinga om Kultur og Næring der er biblioteka fråverande. Det kan av og til verke like greitt å skape AS av kultur er ikkje alltid like vellukka.

Det ein spør seg om er, kommer biblioteka etter? GATS, WTO og andre internasjonale avtaler om frihandel vil kunne være med å åpne for ei slik utvikling. I Sverige har bis laga ei eigen nettside om dette.

Menneskebiblioteket
Både i dagspressa og i bibliotekpressa har utlån av mennesker vært ei sak i den siste månaden, denne nyskapinga blei gjennomført for fleire år sida i regi av Internasjonalt bibliotek i Stavanger.
Bibliotekutgreiinga
Scenaria frå bibliotekutgreiinga er nå tilgjengelege for alle. Eg skreiv i førre kalender at eg utfordra miljøet sjølv til å utforma krav til bibliotekpolitikken, sida det nå er eit akutt behov for betre bibliotekpolitikk så spelar eg ballen over til NBF. Sett i gang, lag bibliotekpolitikk.

Tal
Innsamlinga av tal til bibliotekstatistikken nærmar seg slutten. Årets statistikkhandtering nærmar seg ein skandale, eg håper likevel at ein kan få ut tal frå statistikken som kan brukast vidare. Førebels tal frå folkebiblioteka i Rogaland viser at utlånet er det høgaste nokon sinne og at det er bokutlånet som aukar mens utlånet av andre medier fell.

Politisk kalender april 2005

Kommunane
Ja vi elsker kommunen skriv Osloavisa Aftenposten, bakgrunnen er ei undersøking av kommunalt servicenivå som blir presentert av forbrukarrådet. Undersøkinga blir og kommentert av Kommunal- og regionaldepartementet

Kommuneøkonomi
Kva skjer med kommuneøkonomien, det vil alltid vera ein gjengangar når ein skal drive folkebibliotekpolitikk. I fylgje KOSTRA-tala frå SSB skjer det no ei betring. Også KS seier det er betring, men held fast på at økonomien er stram Regjeringa er nøgd med tala.
I Danmark veks dei kommunale kulturbudsjetta utanom bibliotekbudsjetta og forskjellane mellom kommunane aukar.

Kommunepolitikk
100 kommunar mot stupet er den dramatiske overskrifta i Nationen når avisa presenterer 4 framtidsscenarier for bygdenorge som Landbruksdepartementet har bestilt. Eg har tidligare presentert bygdesamfunn som vil driva private bibliotek, nå står sjølve kultursjefen for tur skal me tru oppslaget i Nationen . Det er kanskje ikkje så rart at kultursjefen i Telemark nå vil åtvare mot utviklinga med svekka kultursektorar i kommunane.

Oslo burde ikkje vere ei av dei utsette kommunane, men bibliotekmeldinga frå byrådet får kritikk frå redaktøren av Bok og Bibliotek i Dagsavisen. Debatten om folkebibliotekets framtid i Oslo er ein debatt som både politikare og fagfolk bør delta i.

Fylkeskommunen
Fylkeskommunen og det regionale nivået er oppe til debatt. Kommunal- og regional departementet har fått laga ein rapport som vurderer fylkeskommunen som regional utviklingsaktør. Same departementet har også lagt fram regionalmeldinga.

Storting og regjering
Kultur og næring er det nye mantraet i næringsutviklinga for tida, nå har også regjeringa lagt fram si melding om dette.

Bibliotekutgreiinga
I samband med bibliotekutgreiinga er det nå satt i gang eit scenariearbeid . Tord Høivik har gjennom NBF lagt opp til at ennå fleire skal kunna lære noko av prosessen og har laga to nettsider om emnet: 1) Bibliotekscenarier : En praktisk innføring og Fremtidsbilder og strategier. Fordi bibliotekutgreiinga skal resultera i konkrete forslag til bibliotekpolitikk, er det nå viktig at miljøet sjølv utformer politiske tiltak som kan styrke biblioteka.

Politikarane
Ivar Johannesen som sjølv er kommunepolitikar i Oslo har laga ei glimrande liste med oversikt over lokale og sentrale politikarar, nå også med e-posten til alle landets ordførarar.

Politisk kalender mars 2005

Økonomi
Hovudbolken denne gang blir om kommuneøkonomien. Statistisk sentralbyrå har lagt fram tala for kommunane i 2004 - underskota har blitt redusert i løpet av fjoråret. SSB presenterer også optimistiske skattetal- frå januar. Regjeringa lover og meir til kommunane til neste år. Trass optimismen desse meldingane kan føre til, er KS ikkje nøgde, dei meiner at underbalansen i kommunesektoren aukar. KS har og laga ei spørjeundersøking der det kjem fram at kommunane kutter i kulturbudsjetta når dei planlegg neste års nedskjeringar. Nå skal ein alltid ta slike tal med ei klype salt, kva dei seier dei vil gjere og kva dei gjerer ikkje alltid det same. Biblioteka har jo og fått svært mykje positivomtale i forlenginga av Svanhild Aabø sitt doktorgradsarbeid, m.a. i Osloavisa Aftenposten. Ei anna avis som fylgde opp begge dei to tinga var Dag og Tid, men berre i den trykte utgåva.

Strukturdebatt
Ordskiftet om kor store regionar og kommunar me skal ha går vidare. KS sitt landsstyre har gjort vedtak om at de vil ha store regionar. Møre og Romsdal truer med å melda seg ut or KS. Så sisteordet om kva regionnivå me skal ha i framtida er ikkje sagt. Heller ikkje når det gjeld kommunane er det full semje om at dei må bli større, enten det er i Finnmark eller i Telemark.

Demokrati
Regjeringa har lagt fram si demokratimelding. Kva skjer med lokaldemokratiet, kva vil folkebibliotekas rolle vere?

Lesing
Rogaland fylkeskommune har sendt sin strategiske plan for lesing ut på høyring. Dei som vil ha meir handling og færre ord, kan fremje lesinga blant dei fattige her.

Bibliotekpressa
Bibliotekforum slår til med viktige bibliotekpolitiske artiklar i siste nummeret. NBF sin nettstad har og blitt ei viktig kjelde til nyheter og reportasjar, med Monbiot, Bakken/Audunson og ikkje minst valet i SFP (me gratulerer det nye styret), som toppsaker mandag den 7.3. Eg trur at hovudstyret i NBF gjorde rett i å avvisa utspelet om eit ABM-media. Bibliotekpolitikken er mest tent med at aktørane speler ulike roller i høve til kvarandre.

Statistikk
Me venter - ikkje på Godot - men på ABM-utvikling. Nå seier dei at statistikkbreva kjem denne uka, det gler me oss til.

Politisk kalender februar 2005

Partipolitikk
Nå har også Framstegspartiet lagt ut framlegg til nytt partiprogram. Det same har Høgre, Kristeleg folkeparti, Arbeidarpartiet,og Senterpartiet. Med dette skulle de fleste partia ha lagt fram sitt forslag til politisk program for den kommande fireårsperioden. Landsmøta i partia vil avgjer korleis programma til slutt blir sjåande ut, veljarane vil avgjerde kva program som være med på å styre Norge. I Danmark der det nettopp har vore val, skriver Søndag Aften at dei viktigaste kulturpolitiske sakene ikkje blir tatt opp i partiprogramma.

 Kommuneøkonomi
Er det betring å spore? KS legg fram ein rapport utarbeida av ECON om kommuneøkonomien analysen viser også til regjeringa si perspektivmelding om norsk økonomi. I fylgje eit oppslag i Kommunal Rapport har kommunane budsjettert med 5000 færre årsverk dette året.

 Kulturbygg
Nye folkebibliotek har igjen rett på støtte. Det kjem fram i eit rundskriv frå KKD til fylka. Nå er det avgjerande viktig at biblioteka bidrag til at fylkeskommunane vedtar at folkebibliotek skal bli ein del av ordninga. Det er opna for at dette kan avgjerast i kvar enkelt fylke.

 Opphavsrett
Fredag vart Ot.prp. nr. 46 (2004-2005)Om lov om endringar i åndsverkloven m.m. lagt fram. NBF sitt opphavsrettsutval har signalisert at dei vil sjå på kva følgjer denne får for biblioteka. Den norske utgåva av Electronic Frontier Foundation, EFN-Norge har allreie starta et offentleg ordskifte om Ot.proppen. Det er ikkje berre i Norge at spørsmåla om opphavsrett er viktig for biblioteka, derfor har europeiske bibliotek gått saman om å starte organisasjonen EBLIDA som skal arbeide med desse tinga i eit internasjonalt perspektiv.

Når me først er inne på emnet opphavsrett vil eg nytte høvet til å reklamere for nettstader som publiserer verker som har falt i det fri, som prosjekta Gutenberg, Runeberg og marxist internet archiv.

 Prosjekt
Det største digitale prosjektet i norsk bibliotekhistorie Norsk digitalt bibliotek er nå under arbeid. Dette prosjektet vil vera avgjørande for korleis den digitale framtida til folkebiblioteka i Norge skal bli.

 Nytt frå SFB
SPF er i ferd med å konstituere seg som fast spesialgruppe i NBF, hugs at skal gruppa bli slagferdig er det avgjerande at folk som er opptatt av folkebibliotekpolitikk tar kontakt og melder seg inn. Den 19.januar sparka gruppa i gang aksjonen @ditt bibliotek som har fått stor merksemd. Kreative folk i på folkebiblioteka bør være med på å finne gode måtar å vidareføra denne aksjonen.

 Tall
SFB tilbyr nå også statistikkurs.


Politisk kalender januar 2005

Katastrofa
 Det var ei verd i sjokk som gjekk inn i det nye året. Ei naturkatastrofe av ufattelege dimensjonar råka ein del av verda der mange frå før levde i nød på grunn av fattigdom og konfliktar. Sjokket har ført til ei vilje til hjelp som me sjeldant har sett her i landet. Til nå har det blitt samla inn ein halv milliard til flomofra i fylgje NTB. Biblioteka har og vore ein del av den enorme folkelege rørsla som har vore reist i solidaritet, både i Norge og internasjonalt . Når den akutte nøden etterkvart blir avhjelpa er det viktig at også me i bibliotekverda brukar vår kunnskap til vere med å bygga opp bibliotek, skular og anna infrastruktur som trengs for utdanning og demokrati.

 SFP-valg
Spesialgruppa for folkebibliotekpolitikk har fram til nå vært organisert med et sjølvalgt interimstyre. Nå skal gruppa etablerast som ei fast spesialgruppe med valt leiing. For og melda deg inn, og vera med på valet må du melda deg på postlista. Sjølve stiftingsmøtet skal finne stad i forkant av NBF sin strategikonferanse på Hell torsdag den 10.februar.

 Tall
Ved overgang til eit nytt år blir tall som skal gjennspeila fjoråret presentert, så også for biblioteka. Ei av dei meir kuriøse er presentasjonen av dei mest leste forfattarane som biblioteksystemet Bibliofil presenterer. Anders Ericson problematiserer denne i ein kort artikkel på NBF sin nettstad. Det er ikkje til å komma forbi at den slags stoff gjer seg godt i pressa, men den seier nok meir om folkebiblioteka sine bokinnkjøp enn den seier om bruken av biblioteka.

Den tradisjonelle utlåns- og besøkstatistikken slik me presenterer han f.eks frå Rogaland fylkesbibliotek har også sine sider. Eg tror likevel at han i større grad kan vera med på å synleggjera kva biblioteka er. I løpet av januar vil ABM-utvikling senda ut brev om korleis den offisielle bibliotekstatistikken for 2004 skal samlast inn.

 IFLA
I 2005 skal IFLA holde sin verdskonferanse i OSLO. Dette blir den aller største treffstaden for folk som arbeider med bibliotek dette året. I samband med konferansen vil det også verta arrangert Satellite meetings, nokre av dei andre stader enn i Oslo.

 Bibliotekutgreiinga
Arbeidet med bibliotekutgreiinga er i gang. NBF vil ha denne som tema på sin strategikonferanse som eg har vore inne på tidligare . På ABM-utvikling si nettside om utgreiinga er det også lagt ut innspel frå andre. Les og diskuter, ingen er tent med at utgreiinga føregår utan at miljøet sjølv deltar i debattane.

Med helsing
Svein Arne Tinnesand
http://www.geirlund.net/tinnesand/

Arkiv: Politisk kalender frå 2004